a11y
Kiedy pierwszy raz zobaczyłam skrót a11y, pomyślałam, że to jakiś tajny kod programistów. Dziś wiem, że to tylko skrócona forma słowa accessibility – i że za tymi wszystkimi literkami i cyferkami stoi coś zdecydowanie bardziej ludzkiego.
Dlaczego a11y? Słowo accessibility jest długie i łatwo zrobić w nim literówkę, więc ktoś sprytnie zostawił tylko pierwszą i ostatnią literę, a jedenaście pozostałych zastąpił liczbą.
Dodatkowo ten skrót przypomina angielskie ally, czyli „sprzymierzeniec” – w domyśle: sojusznik tych, którzy potrzebują dostępności.
Jeśli więc ktoś mówi (a częściej – pisze w Internecie), że „pracuje nad a11y”, to nie znaczy, że zajmuje się kryptografią, tylko że dba o dostępność cyfrową.
W3C i WCAG
Przejdźmy do WCAG, czyli Web Content Accessibility Guidelines – to po prostu zestaw wytycznych, które pomagają tworzyć treści dostępne dla wszystkich.
Odrobina historii
W 1994 roku powstało World Wide Web Consortium (w skrócie W3C) – organizacja, która tworzy standardy i wytyczne sprawiające, że Internet staje się bardziej przyjaznym miejscem dla nas wszystkich.
W maju 1999 roku W3C opublikowało pierwszą wersję WCAG, skupiającą się na poprawnym tworzeniu stron internetowych przy użyciu HTML i CSS. Obejmowała 14 wytycznych, w tym m.in. te dotyczące tekstów alternatywnych dla elementów nietekstowych (czyli obrazków, filmów i dźwięków).
WCAG 2.0
Na kolejną wersję trzeba było czekać do 2008 roku. Zawierała o wiele więcej wytycznych, pogrupowanych w cztery główne zasady, znane pod akronimem POUR:
- Perceivable – postrzegalność
- Operable – funkcjonalność
- Understandable – zrozumiałość
- Robust – solidność
Tym razem nacisk położono nie tyle na kod, ile na dostępność treści dla osób z różnymi niepełnosprawnościami – i szerzej: dla wszystkich użytkowników.
WCAG 2.1
Po dziesięciu latach dodano kolejne wytyczne, tym razem dotyczące m.in. urządzeń mobilnych.
To właśnie ta wersja WCAG stała się podstawą wielu aktów prawnych dotyczących dostępności cyfrowej – w tym Europejskiego Aktu o Dostępności i jego polskiego odpowiednika.
WCAG 2.2
W październiku 2023 roku ukazała się nowa wersja wytycznych, zawierająca dziewięć dodatkowych kryteriów sukcesu.
Wzmocniono wsparcie dla osób z trudnościami poznawczymi, dla osób starszych, słabowidzących oraz korzystających z urządzeń mobilnych.
WCAG 3.0
Nowa wersja wytycznych jest dopiero w przygotowaniu, ale już wiadomo, że przyniesie sporo zmian.
Zamiast skupiać się wyłącznie na treści stron internetowych, ma obejmować szersze aspekty dostępności cyfrowej.
Dokument będzie prostszy w odbiorze i lepiej uwzględni potrzeby osób z trudnościami poznawczymi – bo dostępność to nie tylko kontrast i napisy, ale też sposób, w jaki korzystamy z informacji.
Ciąg dalszy nastąpi…
Dostępność cyfrowa może wydawać się pełna tajemniczych skrótów i numerków, ale w gruncie rzeczy chodzi w niej o jedno – o ludzi.
A jeśli masz ochotę na więcej tego słowniczka akronimów a11y, zaglądaj tu częściej – już wkrótce rozgryziemy kolejne dziwne skróty!